Projektanci przez długi czas byli postrzegani jako tzw. „czarne skrzynki”. Z jednej strony, różnego rodzaju informacje wpływały do ich umysłów, następnie zachodziło w nich jakieś tajemnicze procesowanie, a po pewnym czasie wynikiem były gotowe rozwiązania. Nikt jednak nie wiedział, co dokładnie działo się w tym tzw. międzyczasie.
Na skróty
- Intuicja w pracy projektanta
- “Skok intuicyjny” w procesie projektowania
- Czynniki inspiracji “skoku intuicji”
- Odkrywanie nowych perspektyw
Intuicja w pracy projektanta
Ciekawym jest fakt, iż wielu projektantów przyznaje, że znaczna część ich pracy przebiega nieświadomie, a kluczowym elementem ich działania jest intuicja. W literaturze psychologicznej, intuicję często utożsamia się z „olśnieniem”, opisywanym jako znaczący przełom w procesie myślowym.
“Skok intuicyjny” w procesie projektowania
W literaturze dotyczącej procesów projektowania często pojawia się pojęcie „skoku intuicyjnego”. Herbert Simon, autor jednej z kluczowych książek na temat pracy projektantów i ich sposobów rozwiązywania problemów, tłumaczy to zjawisko jako łatwe do zrozumienia. Porównuje pracę doświadczonego projektanta do gry mistrza szachowego, zauważając, że większość tzw. skoków intuicyjnych opiera się na rozpoznawaniu wcześniej przyswojonych wzorców. Wszyscy prawdopodobnie widzieli miniserial Netflixa „The Queen’s Gambit”, przypomnijcie sobie więc główną bohaterkę, grającą mecze szachowe w swoim umyśle.
Czynniki inspiracji “skoku intuicji”
Zasób doświadczeń zawodowych projektantów, złożoność wyzwań, z jakimi się mierzą, oraz ich otwartość na inspiracje, niekiedy pochodzące z nieoczekiwanych źródeł, składają się na tzw. „skok intuicji” lub „skok twórczy” w trakcie ich pracy. Te fenomeny często są niezrozumiałe dla innych uczestników procesu projektowego. Wspominam z uznaniem słowa jednego z ważnych teoretyków metod projektowych, renomowanego profesora, który stwierdził, że okres poprzedzający ten skok to najtrudniejszy moment dla projektantów – moment pełen zwątpienia, beznadziei i poczucia bezsilności. Dobrze rozpoznaję ten moment 🙂
Odkrywanie nowych perspektyw
Interesujące jest to, że „skok intuicyjny” nie jest chwilą, w której projektant nagle wpada na genialne rozwiązanie. Jest to raczej moment, kiedy udaje mu się spojrzeć na problem z nowej, nieoczekiwanej perspektywy. To nowe zrozumienie problemu stanowi punkt wyjścia do tworzenia nowatorskich rozwiązań, co prowadzi do przełomu i pojawienia się niekonwencjonalnych pomysłów.
Warto przypomnieć, że w pracy projektanta ważne jest, aby nie zaczynać od konkretnych koncepcji rozwiązania, lecz od momentu, w którym udaje się spojrzeć na problem w nowym świetle.
